• Chào mừng các bạn ghé thăm blog "khéo tay"!

Cách dọn bàn thờ ngày cuối năm đúng phong tục

Cách dọn bàn thờ ngày cuối năm đúng phong tục

Cách dọn bàn thờ ngày cuối năm.

Hàng tháng vào mùng 1 và ngày rằm chúng ta đều dọn dẹp bàn thờ và cúng lễ, nhưng dịp cuối năm trước thềm tết âm lịch (tết Nguyên Đán) mới là thời điểm quan trọng để bày biện lại bàn thờ. Dù nhà cửa trang hoàng lộng lẫy, dù đủ mọi đồ trang trí xa hoa nhưng bàn thờ chưa dọn dẹp bày biện cũng chưa thể gọi là đón tết. Chúng ta cùng tìm hiểu những nguyên tắc đúng để bày biện bàn thờ gia tiên nhé!

Cách dọn bàn thờ ngày cuối năm

1. NÊN DỌN BÀN THỜ GIA TIÊN VÀO THỜI ĐIỂM NÀO?

Thông thường, bắt đầu từ ngày 23 tháng chạp (23/12 âm lịch) – thời điểm tiễn Táo Quân lên trời là mọi người bắt đầu thu xếp thời gian dọn dẹp, bày biện bàn thờ. Tất nhiên việc này kéo dài tới trước giao thừa là mọi việc phải hoàn tất. Việc quét dọn bàn thờ tục gọi là “quét tàn tinh” nhưng lưu ý nếu năm đó nhà ai có tang ma thì không được quét, kiêng khói bụi bay vào mắt người chết.

Dân gian quan niệm rằng, sau khi các Táo lên chầu trời, chỉ còn 1 số thần nhỏ ở lại “trực” để duy trì trật tự, do đó nếu có xê dịch hay đảo lộn đồ đạc cũng không mạo phạm đến các thần.

2. CÁCH DỌN BÀN THỜ GIA TIÊN ĐÚNG CÁCH?

Trước tiên phải quét những bụi bặm sạch sẽ, sau đó mới đến phần lau rửa. Ngoài ý nghĩa làm sạch những đồ vật trên bàn thờ, để mọi thứ sạch sẽ đón năm mới, tục lau rửa đồ đạc còn có ý nghĩa quan trọng hơn là làm tịnh tâm, phản tỉnh những sai lầm trong cả năm. Người xưa cho rằng nếu chỉ chăm chút bề ngoài mà không coi trọng sự hướng thiện trong tâm hồn thì hiệu quả trừ bỏ những cái xấu của năm cũ có làm cũng như không. Đặc biệt là những người trong năm ấy gặp nhiều sự cố phát sinh khiến công việc và cuộc sống không như ý muốn, tự cho rằng mình gặp đen đủi, muốn tìm cách để thay đổi tương lai, hi vọng năm mới tốt đẹp hơn sẽ nhân cơ hội này phản tỉnh cũng như tổng kết sai lầm trong cả năm, rút ra kinh nghiệm để năm mới thuận lợi hơn.

Ngày thường trong năm chúng ta không bao giờ được phép tự ý di chuyển những đồ đạc trên bàn thờ như bát hương. Người xưa quan niệm, nếu dịch chuyển sẽ làm kinh độn đến các vị thần, làm họ không được an vị và như thế họ sẽ không muốn ở lại coi sóc của ngôi nhà của chúng ta.

Trước khi lau dọn bàn thờ, người xưa có nhiều kiêng kị như: phải tắm rửa sạch sẽ, chuẩn bị 1 đĩa hoa quả đặt lên bàn thờ, sau đó thắp 1 nén hương thông báo và xin phép tổ tiên và thần linh cho phép thu dọn bàn thờ, mời họ lánh sang 1 bên để con cháu thực hiện công việc. Sau đó đợi sau khi hương cháy hết rồi mới bắt đầu công việc. Ngày nay do tính chất công việc bận rộn nên mọi người thường bỏ qua thủ tục này mà tiến hành dọn dẹp ban thờ luôn.

Cần cuẩn bị một chiếc bàn bên trên trải vải hoặc giấy đỏ để đặt bài vị, nếu bàn thờ có đặt chung bài vị gia tiên với các thần thì phải để ra hai chỗ khác nhau, không được lẫn lộn. Khi lau rửa bài vị của tổ tiên thì phải dùng nước ấm, không được dùng nước lạnh. Khi làm vệ sinh, nếu có bài vị của thần phật thì lau trước, sau đó đổ nước mới để lau bài vị của tổ tiên, tuyệt đối không lau bài vị của tổ tiên trước. Người xưa quan niệm như vậy là bất kính, mạo phạm với thần phật, thần phật có ngôi vị cao hơn nên dễ khiến tổ tiên bị chèn ép. Sau khi lau bài vị xong mới đến phần dọn bát hương, công việc này cũng rất quan trọng, ngày nay đa phần mọi người đều rút chân hương rồi cầm bát hương đổ hết tro ra ngoài, theo người xưa như vậy rất dễ gây “tán tài”, vì vậy người ta dùng chiếc thìa nhỏ xúc từng thìa đổ ra ngoài rồi mới rửa sạch bát hương đặt sang một bên. Khi bát hương khô ráo, nếu là bát hương thờ thần phật thì dùng bảy tờ tiền vàng, bát hương của tổ tiên thì dùng ba tờ tiền vàng đốt hơ quanh, cháy một nửa thì bỏ vào trong, đợi tiền vàng cháy hết thì đổ tro vào một lần, như vậy gọi là “ra nhỏ vào lớn”, ý là “tiền ra nhỏ giọt, tiền vào như thác đổ”, nếu lúc đầu đổ ra hết sau đó múc từng ít một vào thì gọi là “vào nhỏ ra lớn”, tức “tiền ra thì nhiều mà tiền vào thì ít”. Ngày nay có nhiều người đem tro bát hương đổ cũ ra sông, thay vào bát hương tro mới, nhưng người xưa thì dùng chiếc rổ mắt nhỏ để lọc tro cũ, lọc xong lại đổ vào bát hương chứ không đổ đi. Việc lọc tro cũng phải bắt đầu từ bát hương thờ thần phật. Sau khi lau rửa sạch sẽ, người ta sẽ đem bài vị thần phật và tổ tiên đặt lại chỗ cũ và công đoạn này cũng rất phức tạp. Trước hết phải chuẩn bị một chiếc lò nhỏ trong có đốt than hoa, đặt dưới bàn thờ khoảng 15 phút, sau đó đốt bảy tờ tiền vàng làm dấu hơ ở bốn hướng trên dưới trái phải, ý là dùng lửa để khai quang, làm sạch, tiền vàng chưa cháy hết thì bỏ vào lò than hoa. Đốt tiếp bảy tờ tiền vàng làm sạch vị trí muốn đặt tượng/bài vị thần phật và bát hương sau đó mới đặt các đồ vật vào vị trí cố định. Sau khi đặt xong thì đốt 12 que hương cắm theo thứ tự hướng thời gian, que thứ nhất cắm ở vị trí 1h, khi cắm thì đọc “niên niên thị hảo niên”, tức mỗi năm đều là năm tốt; que thứ hai cắm ở vị trí 2h, khi cắm đọc “nguyệt nguyệt thị hảo nguyệt”, tức mỗi tháng đều là tháng tốt; cây thứ ba cắm ở vị trí 3h, khi cắm đọc “nhật nhật thị hảo nhật”, tức mỗi ngày đều là ngày tốt; cây thứ tư cắm ở vị trí 4h, khi cắm đọc “thời thời vị hảo thời”, tức mỗi giờ đều là giờ tốt; cứ tuần tự như vậy cho đến thời điểm vị trí 12h. Các vị trí bài vị, bát hương của tổ tiên và bà tổ cô cũng làm như vậy. Trên đây là tập tục của người xưa ghi chép lại trong các thư tịch cổ, những công việc tỉ mỉ khi chăm sóc bàn thờ gia tiên cũng là cách để tăng thêm phần không khí ngày Tết. Nhưng ngày nay, do cuộc sống bận rộn nên không hẳn tất cả những tập tục trên còn phù hợp. Chỉ xin nêu lại tập tục cổ nhân như một cách để bạn đọc tham khảo, thêm phần hiểu biết về phong tục tập quán của người xưa để bạn có thêm hiểu biết, có thể chọn lọc áp dụng vào việc của gia đình mình, hi vọng mọi người sẽ gặp những may mắn mới, thành công mới.

BÀI LIÊN QUAN:

 

About The Author

Kheotay

1 Comment

Leave a Reply